Kimyasal hesapların temeli mol kavramıdır. Atomları ve molekülleri tek tek saymak mümkün olmadığı için bir “paket” tanımlanmıştır.
Mol nedir?
1 mol = 6,02×10²³ tanecik (Avogadro sayısı, Nₐ). Tanecik atom, molekül ya da iyon olabilir.
1 mol su = 6,02×10²³ H₂O molekülü. 2 mol karbon = 12,04×10²³ C atomu.
Mol kütlesi
Bir maddenin 1 molünün gram cinsinden kütlesidir. Periyodik cetvelden atom kütleleri toplanır.
- H₂O: 2·1 + 16 = 18 g/mol
- CO₂: 12 + 2·16 = 44 g/mol
- NaCl: 23 + 35,5 = 58,5 g/mol
Temel bağıntılar
- n = m / M (mol sayısı = kütle / mol kütlesi)
- N = n · Nₐ (tanecik sayısı = mol × Avogadro sayısı)
- NK’da gaz hacmi: V = n · 22,4 L (0 °C, 1 atm)
36 g su kaç moldür? 36/18 = 2 mol. 44,8 L gaz NK’da kaç moldür? 44,8/22,4 = 2 mol.
Örnek hesap
11 g CO₂ gazı: n = 11/44 = 0,25 mol; NK’da hacmi 0,25 · 22,4 = 5,6 L; molekül sayısı 0,25 · 6,02×10²³ ≈ 1,5×10²³.
Kimyasal tepkimelerde mol
Tepkime denklemindeki katsayılar mol oranını verir.
N₂ + 3H₂ → 2NH₃: 1 mol N₂ ile 3 mol H₂ tepkimeye girer, 2 mol NH₃ oluşur.
Kütle korunur; mol sayısı her zaman korunmayabilir (gaz mol sayısı değişebilir).
Sınavda dikkat
- “Mol kütlesi” ile “kütle”yi karıştırma.
- NK’da 22,4 L kuralı yalnızca gazlar ve normal koşullar için geçerlidir.
- Atom sayısı ile molekül sayısı farklıdır: 1 mol O₂ molekülünde 2 mol O atomu vardır.