Paragraf soruları sınavda en çok soru çıkan Türkçe bölümüdür. Okuduğunu anlama ve yorumlama gücünü ölçer.
Ana düşünce
Yazarın okuyucuya vermek istediği temel mesajdır. Genellikle paragrafın başında ya da sonunda bir cümlede toplanır. Ana düşünceyi bulmak için “yazar bu parçayı neden yazdı?” diye sor.
Yardımcı düşünce
Ana düşünceyi destekleyen, ayrıntı veren düşüncelerdir. Örnekler, nedenler ve karşılaştırmalar yardımcı düşünce olabilir.
Konu
Parçanın neyi anlattığıdır. Ana düşünceden farklı olarak “nedir?” sorusuna cevap verir.
Anlatım biçimleri
- Öyküleme: Olayları zaman sırasıyla anlatır: “Dün akşam eve geldiğimde kapının açık olduğunu gördüm. İçeri girdim…”
- Betimleme: Bir varlığı ya da ortamı gözümüzde canlandıracak biçimde ayrıntılı anlatır: “Sabahın erken saatlerinde şehir yavaş yavaş uyanır; fırınlardan taze ekmek kokusu yayılır…”
- Açıklama: Bir konuyu bilgi vermek için açıklar.
- Tartışma: Bir görüşü gerekçelerle savunur ya da çürütür: “Bence televizyon çocukların gelişimini olumsuz etkiliyor. Çünkü…”
Soru türleri
- Ana düşünce, konu, başlık bulma.
- Paragrafın akışını bozan cümleyi bulma.
- Paragrafı tamamlama.
- Parçadan çıkarılabilecek ya da çıkarılamayacak yargı.
- Anlatım biçimi ve anlatıcı bulma.
İpuçları
- Önce soruyu oku, sonra paragrafa geç.
- “Ancak, fakat, oysa” gibi bağlaçlar fikir değişimine işaret eder; ana düşünce çoğunlukla bu bağlaçtan sonra gelir.
- “Çıkarılamaz” sorularında seçenekleri tek tek paragrafla karşılaştır.